Düşünün, elinizde bir mum var. Karanlık bir odadasınız ve başkalarına yol göstermek istiyorsunuz. Ama önce kendi mumunuzu yakmanız gerekiyor, değil mi? İşte kendimizi sevmek de böyle bir şey.

Ne dersiniz? Gerçekten de kendimizi sevmeye başlamadan başkalarını sevmek mümkün olmayabilir mi?

Sevmek Nedir? İnsan birilerini niye sever?

Sevmek, tıpkı nefes almak gibi doğal, ama bir o kadar da karmaşık bir deneyim. Küçük bir bebeğin annesine gülümsemesinden, yaşlı bir çiftin el ele tutuşmasına kadar hayatımızın her anında var. Sevgi, kişinin kendini anlamlı, kabul edilmiş ve güvende hissettiği bir duygu durumudur.

SEVGİNİN BİLİMSEL BOYUTU

Şu an aşık olduğunuzda veya sevdiğiniz birini düşündüğünüzde beyninizde gerçekleşen kimyasal tepkimeler, çikolata yerken yaşadıklarınızla benzer. Sevgi, sadece kalbimizde değil, bedenimizin her hücresinde yaşanan bir deneyim.

Sevdiğimizde vücudumuzda adeta bir orkestra çalışmaya başlar:

• Dopamin: Mutluluk ve heyecan hissi verir (ilk aşık olduğumuzdaki o tatlı heyecan)
• Oksitosin: “Aşk hormonu” olarak bilinir, güven ve bağlanma duygusunu artırır (bir bebeği kucağımıza aldığımızdaki o sıcak his)
• Serotonin: Ruh halimizi dengeler (sevdiğimiz biriyle sakin bir sohbetin verdiği huzur)
• Endorfin: Doğal mutluluk hormonu (sevdiğimiz birine sarıldığımızdaki rahatlama)

İşte bu yüzden aşık olduğumuzda kalbimiz hızlanır, ellerimiz titrer, midemizde kelebekler uçuşur. Tıpkı bir orkestra gibi, bedenimizde her hormon kendi partisyonunu çalar ve ortaya muhteşem bir sevgi senfonisi çıkar.

SEVGİNİN DUYGUSAL VE ZİHİNSEL BOYUTU

Ancak sevgi sadece kimyasal tepkimelerden ibaret değil. Deniz kenarında izlediğimiz bir günbatımını, çocukluğumuzdan kalan bir oyuncağı, yıllardır dinlediğimiz bir şarkıyı neden severiz? Çünkü sevgi, anlam yüklediğimiz her şeyde kendini gösterir.

İnsan, kendini anladığını hissettiği, değer gördüğü ve karşılıklı olarak desteklendiği her şeye sevgi besler. Düşünün, en yakın arkadaşınızı neden seviyorsunuz? Belki sizi olduğunuz gibi kabul ettiği için, belki zorlu zamanlarınızda yanınızda olduğu için, ya da sadece onunla kendiniz olabildiğiniz için.

KENDİNİ SEVMEK: NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Şimdi gelelim asıl sorumuza: “Kendimi sevmeden başkalarını sevemez miyim?”

Bu soruyu şöyle bir örnekle açıklayalım: Hiç uçakta verilen güvenlik talimatlarına dikkat ettiniz mi? “Önce kendi oksijen maskenizi takın, sonra yanınızdakine yardım edin.” derler. Neden? Çünkü önce kendinize yardım edemezseniz, başkalarına da yardım edemezsiniz.

“Hiç aynaya baktığınızda kendinizi eleştirdiniz mi?”

KENDİNİ SEVMENİN HAYATIMIZA ETKİLERİ

Kendinizi sevdiğinizde neler değişir? mesela

• Aynaya baktığınızda kusurlarınızı saymak yerine, güzel yanlarınızı görmeye başlarsınız
• Bir hata yaptığınızda kendinizi yerden yere vurmak yerine, “Bu bir ders oldu” diyebilirsiniz
• Başkalarının onayına daha az ihtiyaç duyarsınız
• “Yapamam” yerine “Deneyebilirim” demeye başlarsınız

Tıpkı bir bahçe gibidir kendimizle ilişkimiz. Sürekli eleştiri ve kendini yargılama tohumları ekersek, kaygı ve mutsuzluk çiçekleri açar. Ama anlayış ve şefkat tohumları ekersek, özgüven ve huzur filizlenir.

KENDİNE DAVRANIŞIN, BAŞKALARINA YANSIMASI

İç dünyamız, dış dünyaya açılan bir penceredir. Örneğin:

• Kendimize karşı çok katıysak, başkalarının küçük hatalarını bile affetmekte zorlanırız
• Kendimizi olduğumuz gibi kabul edebiliyorsak, başkalarının farklılıklarına da saygı duyarız
• Kendimize karşı sabırlıysak, başkalarına karşı da daha anlayışlı oluruz

SEVGİNİN ALIŞKANLIK ZİNCİRİ

Düşünün ki sevgi, bir müzik aleti çalmayı öğrenmek gibi. Başta zorlanırız, parmaklarımız acır, notaları karıştırırız. Ama pratik yaptıkça, zamanla daha doğal hale gelir. Sonunda farkında bile olmadan en güzel melodileri çalabiliriz.

Sevgi de böyle bir alışkanlık zinciridir:

• Önce kendimize karşı nazik olmayı öğreniriz
• Sonra bu naziklik başkalarına yansır
• Her olumlu etkileşim, bu zinciri güçlendirir
• Zamanla bu, yaşam tarzımız haline gelir

SONUÇTA

“Sen ona nasıl davranırsan, o da sana aynı davranacaktır.” Bu kadim bilgelik, aslında bir ayna gibidir. Dünyaya nasıl bakarsak, dünya da bize öyle bakar.

Gelecek bölümlerde:

• “Kendimizi Nasıl Sevebiliriz?” konusunu pratik örneklerle, sonra da
• “Kendimizi Severken – Narsizm ve Egomuz” konusunu derinlemesine ele alacağız